cornelis claesz rep 1702 - 1765

Cornelis Claesz Rep,is de zoon van Claes Pietersz Rep en Jannetje Cornelis Gieter. Hij is waarschijnlijk vernoemd naar zijn grootvader aan moeders kant: Cornelis Gieter de Oude. Cornelis heeft één zuster: Eefje, en één broer: Sijmon.

Oostzaan in 1726
Oostzaan in 1726, getekend in door J. Stellingwerf. De kerk wordt in 1760 vervangen door een nieuwe met een spitse toren.

Veel ben ik niet aan de weet gekomen over deze stamvader. Zowel Sijmon als Cornelis trouwen twee maal. Cornelis' nageslacht lijkt talrijk als het zand der zee. Hij brengt elf kinderen voort: vijf meisjes en één jongen bij Lijsje Sijmons Dal (of Dak), zijn eerste vrouw, en vier jongens en één meisjes bij Evrouw Sijmons, zijn tweede vrouw. Ten tijde van zijn huwelijk met Lijsje Dal woont hij in De Heul. In de oude notariële akten komen wij zijn naam enkele keren tegen: op 27 augustus 1724 laten hij en Lijsje een standaardtestament opmaken door de notaris en op 16 september 1726 zijn ze opnieuw bij de notaris in verband met het feit, dat Lijsje de enige erfgenaam is van haar vader Sijmon Kornelis Dal. Onbekendheid met het handschrift, waarin dat beschreven is, houdt de diepere betekenis voor mij verborgen.

Sijmen Rep, de broer van Cornelis, brengt vijf kinderen voort: allemaal meisjes. Zijn tak van het geslacht Rep sterft af. Over de welstand van de twee broers kunnen we iets aflezen uit de impost-registers op het begraven. Als Cornelis in 1765 overlijdt, regelt zijn broer Sijmon de begrafenis en wordt voor drie gulden aangeslagen voor de impost. Dat duidt op een redelijke welstand. De meeste Oostzaners worden pro deo, voor niks, begraven. Acht jaar later, in 1773, sterft Sijmon. Het register van de impost op het begraven meldt, dat Dirk Govert Bosseboom 't lijk van Sijmon Klaasz Rep komt aangeven. De impost bedraagr dan zelfs nog meer dan drie gulden, namelijk 3:11:11.

Het geld van toen:

3:11:11 betekent drie gulden, 11 stuivers en 11 penningen.
Penningen bestaan niet als munt, wel als waarde.

20 stuivers
= 1 gulden
6 stuivers 
= 1 schelling
16 penningen
= 1 stuiver
8 penningen
= 1 groot
4 penningen
= 1 oor
2 penningen 
= 1 duit

Dirk Bosseboom moet dus meer dan drie en een halve gulden aan impost betalen. De twee broers zijn in redelijke doen, maar Sijmon heeft het meeste geld.

Bijnamen:
Lijsje Dal, de eerste vrouw van Cornelis, overlijdt tussen 1742 en 1745. Zijn tweede vrouw, Evrouw Sijmons, vindt Cornelis in de Beemster. Dat is ongebruikelijk. De dorpen zijn gesloten, op zichzelf staande gemeenschappen. Tussen de dorpen onderling heerst lichte vijandschap. Wee de jongeman, die het waagt in een naburig dorp te gaan vrijen. De jongens daar nemen dat niet en maken dat de indringer op hardhandige wijze duidelijk. Hij wordt "omgehaald" en gaat "koppie onder".

Voor de inwoners van elk Zaans dorp bestaan bijnamen:

Assendelft Spanjaarden, Spanjolen, Ottakken, Kiplanders, Gortbuiken, Gortlanders.
Den Ilp Bleitrappers (=platvoeters), Boonpeulen
Jisp Orebijters
Koog Koekvreters, Zeuroren.
Krommenie Koekvreters, Guiten,
Landsmeer Kroosduikers.
Oostzaan Eendepullen, Koolvreters, Koolpikkers, Koolhanen.
Westzaan Kroosduikers.
Wormer Stienegooiers.
Wormerveer Gladoren.
Zaandam Koekvreters, Galgezagers (in 1678 nemen opstandige Zaandammers het niet dat enkele plaatsgenoten, die als raddraaiers van het Turfoproer zijn opgehangen, langer dan noodzakelijk aan de galg bungelen en zagen de galgen om).
Zaandijk Krentenkakkers.

Op kerkepad
In 1760, nog tijdens het leven van Cornelis Rep verrijst één van de markantste gebouwen van Oostzaan: de hervormde kerk. Het godshuis wordt gebouwd op de plaats, waar vroeger de parochiekerk, gewijd aan de heilige Catharina, en een kapel stonden. Ten gerieve van het familie-onderzoek brengen we een bezoek aan het gebouw, onder begeleiding van de kosteres.
Als we het kerkje binnen gaan, lezen we op een balk in het nieuwe koor een tekst, die eraan herinnert dat de kerk in 1573 het slachtoffer was van brandschattende Spaanse troepen:
Ao 1573 verbrandde deese kerk dit onthout
Ao 1601 ten deele en Ao 1630 in het geheel
ter eere Gods weederom opgebout.
Na de Reformatie wordt de kerk hervormd. In het koor, onder het wapen van Oostzaan, staat ter herinnering:
Ik wierd van Roomsche nogh gebout int Spaans gewelt
Nu ben ik van Gods volk herbout en dus herstelt.
In de 18-de eeuw raakt de kerk ten prooi aan verval, zodat besloten wordt de kerk af te breken en een nieuwe kerk te bouwen op de plaats van de oude. Dat gebeurt in het jaar 1760. Het jaartal staat vermeld onder het houten wapen boven het tochtportaal van de hoofdingang en in een gedenksteen in de kerk:
Toen 't oude Godshuis dat hier stond
Was afgebroken tot den grond
Is de eerste steen aan deze kerk
Ten dienst der Godheyd toebereyd
Int LXst jaar van XVIIIde eeuwenperk
Door Jacob Aartszoon Speciaal geleyd
Anno aetatis X.
De 10-jarige Jacob Speciaal is de zoon van de burgemeester.

Er is veel te zien in het fraaie kerkje, onder andere de twee scheepjes, die aan de trekbalken hangen. Het zijn driemasters uit de 18-de eeuw, voorzien van kanonnen, resp. 28 en 46. Maar onze aandacht gaat vooral uit naar de vloer, bestaande uit zerken van ölandsteen - een herinnering aan de levendige handel van de Oostzaners met de Scandinaviërs. We speuren naar voorvaderen. Er liggen hoge en vrome heren begraven, maar ook gewone burgers. We zien de fraaie zerk van Jacob Jacobsz. Louwe, waarop een kuiperswerkplaats staat afgebeeld. En we bewonderen de grafsteen met de driemaster, waaronder de zeerover Claes Compaen zou liggen begraven. In de dooptuin ontwaren we een zerk met de naam C.O. Rep en een teken dat op een open zandloper lijkt. C.O. zouden de initialen kunnen zijn van Cornelis Outgersz. Rep, de zoon van commandeur Outger Rep.

Grafsteen
I.O. Rep en A.O. Spaans lagen ooit onder deze grafsteen begraven.
Het zou Jan Outgersz Rep kunnen zijn.

Bij de bank van de diakenen vinden we een grafsteen met de namen I.O. Rep en A.O. Spaans. Als de I ook gelezen mag worden als een J, dan zou het Jan Outgersz Rep kunnen zijn, die iedere zondag de diakenen over zich heen krijgt. Maar wat we zoeken, vinden we niet. Volgens familie-onderzoeker Jan Rep uit Den Helder bevindt zich in de kerk graf 68, waaronder Sijmon Claesz Rep begraven ligt. Zijn grafsteen moet het familiewapen dragen.
De grafsteen is niet terug te vinden in de kerk. De vloer ligt voor het grootste gedeelte verborgen onder vlonders. En op de vlonders staan de zware kerkbanken. Onbegonnen werk dus.

 

 

 

 

 

 

Familiewapen Rep

Op het graf van de broer van Cornelis is een merkwaardig wapen afgebeeld. Is een van mijn voorouders een kruisvaarder geweest?